Je handen zijn je belangrijkste gereedschap, maar ze krijgen op het werk vaak het zwaarst te verduren. Een kapper staat urenlang met natte handen, een verpleegkundige desinfecteert tientallen keren per dienst, een bouwvakker werkt met cement en kou, en een kok wisselt de hele dag tussen heet water, zeep en zure ingrediënten. Geen wonder dat kloven, roodheid en jeuk in deze beroepen zo vaak voorkomen.
Het goede nieuws: met een paar vaste gewoontes kun je veel klachten voorkomen. Hieronder lees je waarom werkhanden zo snel beschadigd raken en wat je per beroep concreet kunt doen.
Waarom werkhanden zo snel kapotgaan
De buitenste laag van je huid werkt als een beschermende muur. Vetten tussen de huidcellen houden vocht binnen en irriterende stoffen buiten. Bij vaak wassen, langdurig nat werk en contact met schoonmaakmiddelen spoelen die vetten weg. De huid droogt uit, gaat schilferen en krijgt kleine scheurtjes waar irriterende stoffen makkelijker binnendringen.
Artsen spreken van nat werk als je handen meer dan twee uur per dag nat zijn, je lange tijd afsluitende handschoenen draagt of je handen vaker dan zo’n twintig keer per dag wast. Wie dat dagelijks doet, loopt een duidelijk verhoogd risico op handeczeem. Vaak begint het onschuldig, met wat droge plekjes tussen de vingers, en wordt het geleidelijk erger.
Kappers en koks: water en zeep
Voor kappers en koks is de combinatie van water, warmte en zeep de grootste boosdoener. Was je handen met lauw in plaats van heet water en dep ze daarna goed droog, ook tussen de vingers en onder ringen. Ringen kun je tijdens het werk het beste afdoen, omdat zich daaronder vocht en zeepresten ophopen.
Kappers doen er goed aan handschoenen te dragen bij het wassen, verven en permanenten. Haarverf en blondeermiddelen bevatten stoffen die naast irritatie ook een allergie kunnen veroorzaken. Koks kunnen handschoenen gebruiken bij het snijden van citrusfruit, uien en knoflook en bij het schoonmaken van de keuken. Wissel handschoenen regelmatig, zodat je handen er niet in gaan zweten.
Verpleegkundigen: desinfecteren zonder uitdrogen
In de zorg is handhygiëne niet onderhandelbaar, maar hoe je het doet maakt verschil. Handalcohol met toegevoegde verzorgende stoffen is voor de huid vaak milder dan steeds wassen met water en zeep. Was je handen alleen als ze zichtbaar vuil zijn en gebruik verder handalcohol op volledig droge handen.
Trek handschoenen pas aan als je handen helemaal droog zijn, en zet ze niet langer op dan nodig. Smeer in je pauzes en na je dienst een vette handcrème, zodat de huid de tijd krijgt om te herstellen. Bespreek het gerust met je werkgever of bedrijfsarts als de producten op je afdeling je huid irriteren.
Bouwvakkers: cement, kou en wrijving
Op de bouw spelen andere factoren. Nat cement is sterk basisch en kan de huid flink aantasten, terwijl het chroom dat erin kan zitten een bekende oorzaak is van allergisch eczeem. Draag daarom altijd geschikte werkhandschoenen, het liefst met een katoenen binnenkant, en spoel cementresten direct van je huid af.
Kou en wind drogen de handen extra uit, en schuren met gereedschap zorgt voor eelt en kloven. Een barrièrecrème vóór het werk helpt, net als een rijke handcrème na afloop. Wil je meer weten over de verschillen tussen soorten crèmes en ingrediënten, dan vind je op cosmeticatop10.nl uitleg over allerlei verzorgingsproducten.
Een eenvoudige dagelijkse routine
Welk beroep je ook hebt, een vaste routine maakt het grootste verschil. Kies een parfumvrije crème, want geurstoffen zijn een veelvoorkomende oorzaak van irritatie en allergie. Houd een tube bij de wastafel en in je tas, zodat je er ook echt aan denkt.
- Smeer vóór je dienst, in elke pauze en na het werk
- Gebruik ‘s avonds een dikke laag vette crème, eventueel onder katoenen handschoenen
- Droog je handen altijd goed af, ook tussen de vingers
- Draag thuis handschoenen bij de afwas en het schoonmaken
- Kies lauw water en milde, zeepvrije wasmiddelen
Wanneer je hulp zoekt
Blijven je handen rood, jeuken of scheuren ondanks goede verzorging, of krijg je blaasjes en open kloven? Ga dan naar je huisarts of de bedrijfsarts. Handeczeem dat lang blijft bestaan, wordt steeds lastiger te behandelen. Soms is een allergietest nodig om te achterhalen welke stof de klachten veroorzaakt.
Kleine moeite, groot verschil
Je handen gaan een heel werkzaam leven mee, dus het loont om ze vanaf het begin goed te behandelen. Met handschoenen op de juiste momenten, mild wassen en consequent smeren voorkom je de meeste problemen. Begin vandaag met één gewoonte, bijvoorbeeld een tube crème naast de kraan, en bouw het daarna rustig uit.